Drzwi Gnieźnieńskie

Ozdobiony płaskorzeźbami zabytek przedstawia historię życia polskiego męczennika świętego Wojciecha. To unikatowe w skali Europy arcydzieło sztuki romańskiej.

Słynne Drzwi znajdują się Archikatedrze Gnieźnieńskiej, w której miało miejsce wiele ważnych dla Polski wydarzeń historycznych. Odbywały się w niej koronacje pierwszych królów. Tam też spoczęły szczątki świętego Wojciecha, jednego z trzech głównych katolickich patronów Polski, obok Św. Stanisława i Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski. Postać tego świętego tworzy niezwykle ważny rozdział w najdawniejszych dziejach Polski. Biskup praski Wojciech wskutek konfliktu z władcą Czech opuścił ojczyznę i znalazł schronienie na dworze polskiego króla Bolesława Chrobrego. Tam podjął się misji szerzenia chrześcijaństwa w pogańskim plemieniu Prusów, które sąsiadowało z terytoriami Polski. Jego wyprawa zakończyła się męczeńską śmiercią. Król Polski wykupił od Prusów zwłoki biskupa i pochował je w Gnieźnie, tworząc tam sanktuarium męczennika. Wkrótce miejsce pochówku biskupa Wojciecha zasłynęło z cudów. W roku 998 został on kanonizowany i uznany za pierwszego patrona Polski. W roku 1000 do jego grobu pielgrzymował sam cesarz niemiecki Otton III, czego skutkiem było utworzenie arcybiskupstwa w Gnieźnie, pierwszej stolicy Polski.

W XII wieku kult świętego Wojciecha przybrał na sile i na ten okres datowane jest powstanie Drzwi Gnieźnieńskich. Ten cenny sakralny zabytek został wykonany ok. 1175 roku, za czasów króla Mieszka III Starego. Drzwi składają się z dwóch skrzydeł odlanych z brązu. Lewe przedstawia życie św. Wojciecha od narodzin do pobytu w klasztorze we Włoszech, prawe - działalność w Polsce, misję u Prusów, męczeńską śmierć i złożenie szczątków do grobu. Oba skrzydła ozdobione są ornamentami roślinnymi oraz postaciami egzotycznych zwierząt i mitologicznych potworów. Nie wiadomo, kto zlecił wykonanie drzwi, ani kto był ich autorem.

Drzwi Gnieźnieńskie ze względu na niezwykłą historię sięgającą początków chrześcijaństwa w Polsce przyciągają tłumy turystów.

16.09.2014